NOODKREET: Werkgroep Opvang Uitgeprocedeerden RvKA

Bericht van de Taakgroep Vluchtelingen: Na het Pardon, nu een sluitende regeling voor asielzoekers?

Ondanks verbeteringen blijft hulp van de WOU  dringend nodig.
Dit jaar is eindelijk de balans opgemaakt van de Pardonregeling Asielzoekers uit 2006.  Ruim 27.000 (ex-)asielzoekers hebben alsnog een verblijfsvergunning gekregen.  Zij blij en ook de mensen die hen jarenlang ondersteund hebben blij.  Zoals kerkelijke gemeentes, maar ook individuele kerkleden en organisaties als de WOU (de Werkgroep Opvang Uitgeproce­deer­den) blij zijn.  Want welke ker­ke­lijke gemeente heeft nu nog nooit met asielzoekers te maken gehad? Is daarmee de asielproble­ma­tiek op­gelost?  Nee.  Ten eerste betrof de Pardonregeling alleen mensen die vóór april 2001 asiel hadden aan­gevraagd en ten tweede, ondanks recente verbeteringen in de rijksopvang van asielzoekers, blijven er ook nu mensen ‘tussen wal en schip vallen’.  Dat betreft asielzoekers met perspectief op legaal ver­blijf.  Al zijn het nu veel minder mensen dan voorheen. We kunnen deze asielzoekers met perspectief  niet in de kou laten staan. De WOU heeft om hen te helpen nog steeds veel geld nodig.
De WOU, onderdeel van  de Taakgroep Vluch­te­lin­gen van de Raad van Kerken, is  al bijna 20 jaar actief op dit terrein.  Met een spreekuur, met juridisch advies, (tijdelijke!) opvang, taalles en vrij­wil­ligers­werk.  Allemaal vrijwilligers, namens de kerkelijke gemeenschappen van Groot-Amsterdam/­Amstel­veen, maar ook namens zichzelf. De hulp aan  duizenden asielzoekers die de WOU verstrekt staat al­tijd in het licht van  ‘helpen onder protest’. Want de gebo­den hulp aan het grootste deel van de om­vang­rijke clientèle van de WOU  is feitelijk een sub­sti­tuut van een overheidstaak.  Want ondanks dat ‘uitgeprocedeerden’  in de naam WOU, zijn vrijwel alle door de WOU geholpen asielzoekers  niet uitge­pro­ce­deerd. De overheid staat  hun alleen niet toe het eindresultaat van hun asielprocedure in de rijks­opvang, dat wil zeggen in een asielzoekerscentrum, af te wachten. Dat vindt de WOU en velen met de WOU niet rechtvaardig: deze mensen moeten toch ergens kunnen verblijven en mogen niet ver­oor­deeld worden tot een zwervend bestaan. 
Wie in de jaren vòòr 2006 ook flink tegen deze scheefgroei in het asielbeleid heeft geprotesteerd,  was de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG). Logisch: vrijwel alle gemeentes, zeker de grote steden,  kregen hun portie mee van op straat zwervende asielzoekers.  In veel plaatsen, groot en klein, werden in de jaren van te weinig rijksopvang actieve (veelal ker­ke­lijke) hulp­orga­ni­saties bij noodopvang be­trok­ken.  De Raad van Kerken Amsterdam/WOU  heeft samen met een aantal stedelijke hulp­organi­saties in 2000 het initiatief geno­men  de Ge­meen­te Amsterdam om financiële hulp te vragen bij deze asielproblematiek.  Amsterdam had immers met grote aantallen asiel­zoe­kers te maken, die uit de opvang waren gezet.  De Gemeenteraad heeft toen barm­hartig en ruim­har­tig  veel geld voor die spe­ci­ale groepen asielzoekers beschikbaar gesteld.  De WOU als grootste hulp­organisatie voor bijna uitge­procedeerde asielzoekers in Amsterdam heeft hiermee elk jaar honderden mensen kunnen helpen.
Toen eind 2006 de Tweede Kamer de Pardonregeling goedkeurde, heeft de VNG als onderdeel van de regeling bedongen dat er een sluitend rijksopvangsysteem  voor asielzoekers zou ko­men.  Dat is toe­gezegd en in 2010 is hiermee een veelbelovend begin gemaakt.  De meeste asiel­zoe­kers die dit voorjaar nog in de noodopvang van de WOU verbleven, konden naar een asielzoe­kers­cen­trum (AZC) ver­trek­ken. Op 1 juli 2010 werden wijzigingen in de Vreemdelingenwet van kracht, waarmee rijksopvang voor grote groepen asielzoekers weer normaal is ge­worden bij  het wachten op een definitieve be­slissing of bij voorbereiding van vertrek als je niet in Nederland mag blijven .
Een mooi resultaat, ook voor de WOU, van jarenlang de vinger op de zere plek leggen èn de handen uit de mouwen steken…. We zijn er heel blij mee.
Maar die rijksopvang geldt niet voor iedereen. Ondanks toezeggingen van staatssecretaris Albayrak en later minister Hirsch Ballin: sluitend is het sys­teem nog niet…!  Er zijn nog altijd enkele catego­rieën (ex-)asielzoe­kers die niet voor rijksopvang in aanmerking komen. En er zijn op elke regel  uitzon­de­rin­gen, waardoor aan sommigen toch geen rijksopvang wordt verstrekt. Of de (ex-)asielzoeker komt er nog niet voor in aan­mer­king.  En ‘nog niet’  kan soms maanden duren.  Wat dan?
Aandringen op een betere, ‘sluitende’ regeling blijft nodig en zolang die regeling er nog niet is: hulp blijft nodig.  De WOU  doet allebei.  Immers, wie wil een groep asielzoekers, die perspectief hebben op legaal verblijf in Nederland  en/of hun vertrek voorbereiden aan hun lot overlaten?  Sommigen hebben ernstige lichamelijke of psychische klachten, we kennen  ook gezinnen met kinderen die we helpen.  De WOU kan met haar kennis van het vreem­delingen- en asielrecht het per­spectief in een zaak goed be­oor­delen.  Procedures opstarten  die geen en­kele kans van sla­gen hebben, maar alleen het verblijf in Nederland rekken, doet de WOU niet.  Maar  sommige mensen moet de WOU gewoon helpen.  We zouden ons schamen  hen niet te helpen.
De WOU heeft de afgelopen jaren bijzonder ruimhartige financiële steun van kerkelijke/­diakonale in­stel­­­­lingen en gemeenschappen ontvangen. De Gemeente Amsterdam heeft veel bijgedragen net als verschillende grote en kleine fondsen.  In onze jaarversla­gen heeft iedereen kunnen lezen hoeveel mensen (vele honderden per jaar) de WOU  jaarlijks daadwerkelijk helpt en hoeveel van hen er daad­werkelijk met een verblijfsvergunning in Nederland,  soms ook met terugkeer geholpen zijn. Maar helpen van asiel­zoekers is geen project, dat als een Pardon­regeling  kan worden afgesloten. 
 Ook komend jaar  heeft de WOU  financiële ondersteuning heel hard nodig, wil zij deze bijzondere  hulp namens de kerken kunnen voortzetten.  Ook voor relatief weinig mensen, die zeer sober geholpen worden, is nog veel geld nodig. Maar ook als er plotseling een toestroom is, wil de WOU paraat zijn. Dit najaar stuurden wij een ‘brandbrief’ aan de geloofs­gemeen­schap­pen: daar is al door sommige  goed op gereageerd, maar toch… Eenmalige bijdragen zijn welkom, maar we hopen ook op gemeentes of particulieren die voor langere tijd opvang en advies aan één of meer  asielzoekers financieel adopteren. En tot toelichting zijn we altijd bereid.


Ingrid Schippers        

 

 Spreekuur (ex-)asielzoekers Raad van Kerken Amsterdam / WOU
Corvershof, Nieuwe Herengracht 18
1018 DP Amsterdam
Tel.: 020-470 46 98
Email: wou@diaconie.org
Giro: 58 59 674 ten name St Vrienden van de Raad van Kerken Amsterdam, o.v.v. WOU